Het idee van de ‘15 minutenstad’ is ontwikkeld door Carlos Moreno, hoogleraar complexe systemen en slimme steden aan de Sorbonne-universiteit in Parijs. Dit concept houdt in dat alle plekken die je in het dagelijks leven nodig hebt binnen 15 minuten te voet of met de fiets bereikbaar zijn: Van thuis naar de supermarkt, naar het park, naar school of naar de huisarts – alles binnen een kwartier zonder gebruik te maken van milieubelastend vervoer. Het doel is om compactere, beloopbare gemeenschappen te creëren waarin mensen minder afhankelijk zijn van de auto.
In 2024 hebben Vittorio Loreto en zijn team een methode ontwikkeld die zichtbaar maakt in hoeverre een agglomeratie voldoet aan het concept van de „15 minutenstad“. Loreto is hoogleraar fysica van complexe systemen aan de Sapienza-universiteit in Rome en oprichter van de „Sony Computer Science Laboratories“ in Rome – beide instellingen zijn ook verbonden met de Weense Complexity Science Hub.
De studie is gepubliceerd in het vakblad ‘Nature’ en laat zien dat wereldwijd gezien veel Europese steden qua bereikbaarheid zeer goed scoren, zoals Milaan, Kopenhagen, Lissabon en Parijs. In steden in de VS, Afrika en delen van Azië moeten mensen vaak aanzienlijk langere afstanden afleggen om in hun basisbehoeften te voorzien. Een van de conclusies van het onderzoek is dat de ‘15 minutenstad’ voor bepaalde locaties weliswaar een zinvol doel kan zijn, maar geen universele oplossing biedt voor alle stedelijke uitdagingen wereldwijd.
De Oostenrijkse steden scoren goed in de analyse. De top drie steden: in Graz kan 92% van de inwoners alle essentiële voorzieningen te voet binnen 15 minuten bereiken, gevolgd door Wenen met 91% en Innsbruck met 89%.
In internationaal opzicht is Wenen al een stad van voetgangers: meer dan een derde van hun dagelijkse verplaatsingen leggen de inwoners van Wenen te voet af. Om deze trend verder te stimuleren, worden er in Wenen voortdurend initiatieven genomen. De uitbreiding van het voetgangersnetwerk van Wenen, de verbreding van trottoirs, de aanleg van nieuwe voetgangerszones en de inrichting van fietsstraten zijn hier voorbeelden van. Deze stedenbouwkundige maatregelen hebben ook positieve effecten op de luchtkwaliteit in de stad, de ontharding van de bodem en de geluidsintensiteit. Levendige buurten en de verbetering van de verblijfskwaliteit in de openbare ruimte zijn aangename neveneffecten.
